Najlepsze witaminy i minerały dla sportowców

Co znajdę w tym artykule?

Intensywne treningi wymagają dobrego zdrowia i kondycji, dlatego ważne jest dostarczanie do organizmu wszystkich potrzebnych składników odżywczych. Sportowcy są szczególnie narażeni na utratę witamin i minerałów. Podpowiadamy, jak dobrać preparaty, które uzupełnią codzienną dietę, pozwolą uniknąć niedoborów, zachować zdrowie oraz energię potrzebną do osiągania doskonałych wyników.

Co to są witaminy i minerały?

Witaminy (z łac. vitae – życie, aminy – określenie grupy związków chemicznych) to grupa substancji o pochodzeniu naturalnym lub syntetycznym. Są to związki chemiczne, których organizm ludzki potrzebuje do prawidłowego funkcjonowania. Witaminy pozwalają prawidłowo przeprowadzać procesy chemiczne niezbędne do życia, gwarantują prawidłowe funkcjonowanie poszczególnych narządów oraz układów.

Witaminy są ezogenne, co oznacza, że nasz organizm ich nie syntezuje. Muszą być dostarczane wraz z pokarmem (w postaci konkretnych produktów spożywczych lub suplementów diety). Gdy w naszym organizmie brakuje konkretnej witaminy, dochodzi do awitaminozy. Niedobór witamin w medycynie określany jest terminem hipowitaminozy, a ich nadmiar hiperwitaminozy (duże dawki większości witamin nie są jednak niebezpieczne).

Minerały to substancje, które są potrzebne w organizmie ludzkim do prawidłowej pracy poszczególnych narządów i układów oraz zachowania zdrowia. Wpływają m.in. na pracę mięśni, mózgu czy serca, pozwalają zachować zdrowe kości, są składnikiem niezbędnym do wytwarzania hormonów oraz enzymów potrzebnych w procesie metabolizmu.

Składniki mineralne dostarczamy do organizmu ze spożywanych pokarmów (dlatego tak ważna jest prawidłowo skomponowana dieta). Możemy uzupełniać je także poprzez suplementację. Dla zdrowia szkodliwy jest zarówno niedobór, jak i nadmiar poszczególnych składników mineralnych.

Po co są potrzebne witaminy i minerały?

Witaminy i minerały biorą udział we wszystkich procesach życiowych przeprowadzanych przez organizm, wspierają przetwarzanie i przyswajanie składników odżywczych oraz wytwarzanie energii potrzebnej do codziennej aktywności. Poszczególne składniki są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania układu pokarmowego, oddechowego, krwionośnego, nerwowego i odpornościowego, właściwej pracy mózgu, serca, wątroby oraz innych narządów wewnętrznych człowieka, dobrej kondycji mięśni, tkanek czy kości. Ich niedobory mogą osłabiać organizm (i sprawiać, że będziemy bardziej podatni na infekcje), obniżać samopoczucie, kondycję fizyczną i psychiczną oraz prowadzić do zaburzeń, które mogą stać się przyczyną chorób.

Zdrowa, urozmaicona i prawidłowo skomponowana dieta powinna dostarczać do naszego organizmu wszystkich potrzebnych składników odżywczych. Niewiele osób, w codziennym zabieganiu, ma jednak czas sięgać wyłącznie po starannie dobrane, nieprzetworzone produkty pochodzące z odpowiednich źródeł, wyliczać (zgodnie z tabelami zapotrzebowanie) i sprawdzać, czy w danym dniu dostarczyli potrzebnych dawek każdej witaminy oraz składnika mineralnego. Wsparciem jest wtedy suplementacja, która pozwala uzupełnić niedobory.

Szczególną grupą, która musi dostarczać do swojego organizmu prawidłowych dawek witamin i minerałów są sportowcy oraz osoby intensywnie trenujące (zarówno zawodowo, jak i amatorsko). Każdy sportowiec, który chce uzyskiwać wysokie wyniki, musi cieszyć się dobrym zdrowiem i kondycją. Witaminy i minerały pozwalają mu uzyskać taki efekt, szybko regenerować organizm po dużym wysiłku.

Sportowcy powinni sięgać przede wszystkim po:

  1. Przeciwutleniacze

    Przeciwutleniacze (witamina C i E, karetonoidy, polifenole, koenzym Q10) chronią tkanki i DNA przed uszkodzeniami powodowanymi przez wolne rodniki. Takie uszkodzenia określane są stresem oksydacyjnym. Podczas intensywnego wysiłku fizycznego produkcja wolnych rodników wzrasta. Mogłyby one uszkodzić komórki i doprowadzić do obniżenia kondycji, dlatego osoby trenujące nie mogą dopuścić do niedoborów przeciwutleniaczy.

  2. Wapń i witaminę D

    Wapń i witamina D są niezbędne do rozwoju kości. Te 2 składniki łączy się ze sobą, ponieważ to witamina D pozwala wchłaniać wapń z diety i magazynować go w kościach. Niedobór wapnia zwiększa ryzyko złamań przeciążeniowych, może prowadzić do rozwoju osteoporozy oraz osłabienia kości. Wielu sportowców obniża spożycie nabiału czy stosuje niskokaloryczną dietę pozwalającą zachować prawidłową wagę, dlatego są narażeni na niedobory witaminy D. W grupie ryzyka znajdują się także osoby, które (np. z powodu intensywnych treningów) niewiele czasu spędzają na zewnątrz oraz osoby z ciemniejszą karnacją skóry.

  3. Żelazo

    Niedobór żelaza zaburza proces dostarczania tlenu przez hemoglobinę do komórek. Gdy komórki będą niedotlenione, sprawność organizmu spada, dlatego u sportowców tak ważna jest suplementacja tym minerałem. Do wtórnych efektów niedoboru żelaza w organizmie zalicza się przyspieszenie akcji serca, pojawienie się skurczów mięśni oraz ogólne zmęczenie – taki stan w przypadku sportowców jest zagrożeniem dla treningów i osiągania pożądanych wyników.

  4. Magnez

    Magnez jest składnikiem potrzebnym do prawidłowego metabolizmu węglowodanów, tłuszczy i białek, wytwarzania energii (ATP) oraz przewodzenia impulsów nerwowych przy kurczeniu się mięśni. Intensywny wysiłek fizyczny prowadzi do utraty nawet 10-20% magnezu (z moczem i potem), dlatego tak ważne jest uzupełnienie diety sportowca w ten składnik. Efektem niedoboru magnezu są także skurcze mięśni, które utrudniają ćwiczenia.

  5. Sód

    Sód jest tracony wraz z potem, dlatego na jego niedobory są narażone głównie osoby intensywnie trenujące. Przeciętny człowiek dostarcza właściwą dawkę sodu wraz z dietą (zawierają go mięsa, wędliny, ser, chleb), ale u sportowców dochodzi do jego zwiększonej utraty, dlatego często potrzebna jest suplementacja. Niedobór sodu zaburza gospodarkę płynową w organizmie, niekorzystnie wpływa na kurczenie komórek mięśniowych i przekazywanie impulsów nerwowych, co znacznie obniża poziom sprawności.

Jakie są rodzaje witamin i minerałów?

Witaminy zostały podzielone ze względu na rozpuszczalność na:

  • rozpuszczalne w wodzie (B, C),
  • rozpuszczalne w tłuszczach (A, D, E, K).

Witaminy z grupy A

Witamina A przekształcana jest w organizmie w retinol, który pozwala utrzymywać prawidłową wrażliwość pręcików w siatkówce oka (ważnych do prawidłowego widzenia przyćmionego światła). Jest niezbędna w procesie budowy oraz prawidłowej formy kości, zębów, tkanek miękkich i żuchwy, wpływa na stan skóry oraz błon śluzowych ust czy nosa (stymuluje je do produkcji śluzu). Dodatkowo witamina A wspiera prawidłowe działanie układu odpornościowego i zwalczanie infekcji.

Witaminy z grupy B

Grupę B tworzy 8 witamin, które wspierają tworzenie czerwonych krwinek, wpływają na prawidłowe funkcjonowanie wielu narządów i układów (nerwowy, krwionośny, trawienny). Związki te uczestniczą w pozyskiwaniu i przetwarzaniu energii z pokarmów oraz korzystnie wpływają na wchłanianie wielu substancji odżywczych.

Do grupy B zalicza się witaminy:

B1 (tiamina)

Witamina B1 bierze udział w procesie przekształcania węglowodanów pochodzących z produktów żywnościowych w energię potrzebną do prawidłowej pracy mózgu, układu nerwowego czy aktywności fizycznej. Wpływa na zdrowie serca i naczynek krwionośnych oraz prawidłowe przewodzenie impulsów nerwowych.

B2 (ryboflawina)

Witamina B2 potrzebna jest w procesie wzrostu, wpływa na produkcję krwinek czerwonych, bierze udział w procesie uwalniania energii pochodzącej z węglowodanów i aktywuje działanie innych witamin. Ryboflawina jest niezbędna dla prawidłowej pracy układu nerwowego, pokarmowego i oddechowego, naczynek krwionośnych, skóry oraz błon śluzowych. Jej niedobór może powodować choroby oczu.

B3 (niacyna)

Witamina B3 bierze udział w procesie pozyskiwania energii z węglowodanów, wpływa na prawidłową pracę układu trawiennego, nerwowego oraz mózgu. Niacyna niezbędna jest także, aby zachować w dobrej kondycji włosy i skórę oraz wspiera proces obniżania cholesterolu we krwi.

B5 (kwas pantotenowy)

Witamina B5 niezbędna jest do prawidłowego przeprowadzania procesu metabolizmu (jest potrzebna do utleniania węglowodanów i kwasów tłuszczowych). Jest składnikiem potrzebnym do produkcji przeciwciał, neuroprzekaźników oraz niektórych hormonów. Wpływa na wzrost i pigmentację włosów oraz zapobiega przedwczesnemu starzeniu się skóry i tworzeniu na niej zmarszczek.

B6

Witamina B6 jest potrzebna do produkcji przeciwciał zwalczających infekcje i choroby, wpływa na prawidłową pracę mózgu, układu nerwowego, serca oraz regulowanie ciśnienia krwi. Jest ważnym składnikiem w procesie produkcji hemoglobiny zaopatrującej komórki ciała w tlen. Uczestniczy w syntezie histaminy oraz syntezie neuroprzekaźników.

B7 (biotyna)

Witamina B7 (znana także jako witamina H, koenzym R lub biotyna) uczestniczy w procesie metabolizmu białek, tłuszczów i węglowodanów, jest potrzebna do produkcji kwasów tłuszczowych oraz wzrostu komórek, pomaga przenosić dwutlenek węgla, wspomaga prawidłową pracę hormonu tarczycy. Pomaga utrzymać prawidłowy poziom cukru we krwi. Biotyna ma również duży wpływ na kondycję włosów i skóry.

B9 (kwas foliowy)

Witamina B9 (znana także jako witamina B11, M, BC, kwas foliowy lub folacyna) jest składnikiem uczestniczącym w procesach wzrostu i podziału komórkowego, dlatego tak ważne jest jej przyjmowanie w ciąży (jest niezbędna do prawidłowego rozwoju płodu). Bierze udział w wytwarzaniu RNA i DNA, wpływa na płodność, funkcjonowanie układu nerwowego i mózgu.

B12

Witamina B12 bierze udział w procesie metabolizmu białek, korzystnie wpływa na proces produkcji czerwonych krwinek oraz pomaga utrzymać w dobrej formie centralny układ nerwowy. Łącznie z kwasem foliowym i witaminą B6, pomaga zapobiec odkładaniu się blaszek miażdżycowych w naczyniach krwionośnych oraz żyłach.

Witaminy z grupy C

Witamina C jest przeciwutleniaczem, poprawia funkcjonowanie układu odpornościowego zwalczającego infekcje i choroby. Uszczelnia naczynka krwionośne, wzmacnia dziąsła i zęby oraz pomaga utrzymać prawidłowy stan tkanki łącznej w organizmie. Witamina C wspomaga wchłanianie żelaza z pokarmów roślinnych, przyspiesza prawidłowe gojenie się ran.

Witaminy z grupy D

Witamina D jest związkiem chemicznym, który reguluje gospodarkę wapniową w organizmie, wspomaga wchłanianie potasu oraz fosforu. Powstaje w skórze z pochodnych cholesterolu, które przekształcają się w prowitaminę i witaminę pod wpływem promieni UV (u ludzi jest to witamina D3, a u roślin D2). Witaminy z tej grupy wzmacniają kości i zęby. Ich niedobór u dzieci może wywoływać krzywicę, a u osób dorosłych osteomalację, osłabienie mięśni, wypadanie zębów czy powiększenie stawów kolanowych i kostek.

Witaminy z grupy E

Witamina E to naturalny antyoksydant (przeciwutleniacz), który chroni ludzkie tkanki przed uszkodzeniami przez wolne rodniki. Jest ona ważnym składnikiem potrzebnym do prawidłowego przeprowadzania procesów metabolicznych, wspiera również pracę układu odpornościowego i bierze udział w procesie transportowania substancji odżywczych do komórek. Witamina E ma wpływ na płodność. Jest ona także niezbędna do produkcji czerwonych krwinek oraz wspiera prawidłową krzepliwość krwi.

Witaminy z grupy K

Witamina K jest składnikiem potrzebnym do produkcji białek, które wpływają na prawidłową krzepliwość krwi. Wspomaga ona wiązanie wapnia w kościach.

Witamina K1 (fitonation, filochinonem) trafia do organizmu głównie z pokarmów roślinnych. Witaminę K2 (menachinos) wytwarzają bakterie zamieszkujące ludzkie jelita, a jej głównym źródłem są produkty mleczne. K3 to syntetyczna forma witaminy K (pełni funkcję prowitaminy) i jest dodawana głównie do pasz oraz suplementów dla zwierząt.

Minerały dzieli się na:

  • makroelementy (m.in. wapń, magnez, sód, potas),
  • pierwiastki śladowe (chrom, mangan, jod, żelazo, cynk, kobalt, fluor, selen, molibden, miedź, żelazo).

Wapń

Wapń do naszego organizmu trafia przede wszystkim z nabiału i zielonych warzyw liściastych. Pozwala on zachować mocne i zdrowe kości oraz zęby, korzystnie wpływa na kurczenie się mięśni, proces krzepnięcia krwi oraz przewodzenie impulsów w układzie nerwowym. Jego niedobory mogą osłabiać układ odpornościowy.

Magnez

Magnez dostarczamy m.in. z ryb, orzechów, fasoli, warzyw liściastych i produktów pełnoziarnistych. Jest on niezbędny do prawidłowej syntezy białka i kwasów nukleinowych, pozwala produkować energię w komórkach oraz bierze udział w innych procesach życiowych przeprowadzanych przez ludzki organizm.

Potas

Potas zawarty jest w wielu świeżych warzywach i owocach. Jest on niezbędny do prawidłowej pracy układu nerwowego i mięśni, bierze udział w syntezie białek i kwasów nukleinowych.

Sód

Sód wpływa na właściwe nawodnienie tkanek, ale jego nadmiar w organizmie jest szkodliwy dla zdrowia (najwięcej sodu zawiera sól kuchenna).

Fosfor

Fosforu dostarczają m.in. ryby, drób i inne mięso, jaja oraz produkty nabiałowe. Jest on potrzebny do przeprowadzania procesów komórkowych oraz poprawia stan kości.

Żelazo

Żelazo jest składnikiem hemoglobiny, która przenosi tlen do tkanek organizmu. Bierze ono udział w produkcji wielu enzymów oraz jest istotnym składnikiem komórek mięśniowych.

Chrom

Chrom jest potrzebny do kontroli poziomu cukru we krwi przez insulinę, wspiera magazynowanie i metabolizm białek, tłuszczy oraz węglowodanów.

Selen

Selen (łącznie z witaminą E) jest antyoksydantem, który chroni komórki przed wolnymi rodnikami. Minerał ten wpływa również na prawidłowe działanie hormonu tarczycy.

Cynk

Cynk jest składnikiem wielu enzymów, bierze udział w tworzeniu DNA i RNA, wpływa na proces gojenia się ran oraz stan skóry. W ludzkim ciele cynk zawarty jest m.in. w białych krwinkach, włosach, wątrobie, jądrach oraz kościach i zębach.

Miedź

Miedź to ważny składnik enzymów biorących udział w produkcji czerwonych krwinek, energii, kości, tkanki łącznej. Minerał chroni również komórki przed wolnymi rodnikami. W organizmie ludzkim miedź znajduje się w kościach, mięśniach i wątrobie (jej śladowe ilości także w innych komórkach).

Jod

Jod znajduje się w tarczycy i jest składnikiem potrzebnym do produkcji hormonów.

Na co zwrócić uwagę podczas porównywania witamin i minerałów?

Na rynku suplementów panuje ogromna konkurencja, dlatego wiele osób ma problem z doborem idealnych witamin i minerałów dla siebie. Jak wybrać najlepszy preparat? Pierwszym krokiem powinno być ustalenie, których dokładnie składników potrzebujemy i w jakiej dawce. Zapotrzebowanie na daną witaminę i minerał uzależnione jest od wielu czynników (m.in. od wieku, płci, codziennej diety czy aktywności fizycznej), dlatego osoby niemające specjalistycznej wiedzy mogą skorzystać z konsultacji eksperta (farmaceuty, lekarza, dietetyka), który pomoże określić idealną dawkę.

Dla naszego organizmu cenniejsze są zestawy witamin i minerałów, które powstały z surowców naturalnych (roślinnych). Surowce roślinne są bowiem łatwiej przyswajalne dla człowieka niż składniki syntetyczne opracowane w laboratorium. Przyswajalność ma duże znaczenie, ponieważ dobrze przyswajalne suplementy szybko uzupełnią niedobory, a preparaty o niższej przyswajalności, nawet mimo bardzo dobrego składu, zawsze dadzą słabsze efekty (np. witamina C z dodatkiem bioflanoidów cytrusowych jest lepiej przyswajalna niż bez takiego dodatku).

Poszczególne witaminy i minerały mają różne właściwości fizyczne oraz chemiczne, dlatego podczas doboru preparatów powinniśmy zwrócić uwagę, czy poszczególne składniki nie będą wchodzić ze sobą w niekorzystne interakcje (może to zmniejszyć lub nawet całkowicie zablokować ich przyswajanie).

Warto łączyć:

  • żelazo z witaminą C,
  • wapń z witaminą D,
  • magnez z kapsaicyną,
  • witaminę B6 z cynkiem,
  • witaminę A i E (rozpuszczają się w tłuszczach i wzajemnie wzmacniają swoją aktywność),
  • witaminę E z witaminami z grupy B i C, selenem lub fosforem,
  • witaminę A z witaminą B, D, cynkiem lub wapniem.

Lepiej unikać łączenia:

  • cynku z wapniem i magnezem (połączenie ogranicza wzajemną przyswajalność minerałów),
  • wapnia z magnezem (połączenie ogranicza wzajemną przyswajalność minerałów),
  • kompleksów witaminowo-mineralnych z błonnikiem (cenny dla organizmu błonnik niestety zaburza przyswajalność przyjmowanych witamin i minerałów),
  • kompleksów witaminowo-mineralnych z chromem (chrom wspiera odchudzanie, ale obniża przyswajalność witamin),
  • żelaza z wapniem.

Warto sięgać jedynie po witaminy i minerały pochodzące ze sprawdzonych źródeł (znani producenci dbający o skład, prawidłowe przechowywanie). Podczas doboru powinniśmy zwrócić uwagę również na cenę – gdy kuracja jest zbyt tania lub zbyt droga, lepiej z niej zrezygnować (wygórowane ceny często są jedynie efektem triku marketingowego, a jakość suplementu wcale nie jest wyższa).

Kolejnym ważnym czynnikiem jest skład preparatów. Certyfikowane witaminy i minerały zawsze mają zawarty na opakowaniach skład produktu, który powinniśmy dokładnie prześledzić. Ważna jest nie tylko obecność danego składnika, ale także jest zawartość procentowa. Niektórzy producenci dodają jedynie śladowe ilości niektórych składników, które nie uzupełnią niedoborów w organizmie i nie będą miały dobroczynnego działania na organizm.

Porównanie witamin i minerałów dla sportowców – nasz ranking

Miejsce 1: Uniwersal Animal Pack 44 saszetki

Podium naszego rankingu zajmuje Uniwersal Animal Pack– jest to jeden z najlepszych kompleksów witamin i minerałów dedykowanych sportowcom. Preparat wzbogacony jest o pełnowartościowe aminokwasy, zawiera kompleks witamin w bardzo dużych dawkach, wspiera metabolizm energetyczny i budowę czystej masy mięśniowej. Animal Pack opracowano specjalnie dla osób intensywnie ćwiczących na siłowni, które chcą dostarczyć do organizmu wszystkich potrzebnych składników odżywczych po treningu.

Ranking witamin i minerałów - Miejsce 1. - Uniwersal Animal Pack 44 saszetki

Miejsce 2: Now Foods ADAM Multi-Vitamin

Now Foods ADAM Multi-Vitamin to jeden z najlepszych kompleksów witaminowo-mineralnych dla mężczyzn. Preparat poprawia koncentrację, zapobiega przerostowi gruczołu krokowego, niweluje skutki stresu i dodaje energii w ciągu dnia. Kompleks zapobiega również wypadaniu włosów i zwalcza wolne rodniki. Jego dużym atutem jest wysoka przyswajalność nieosiągalna dla konkurencyjnych preparatów dostępnych na rynku.

Ranking witamin i minerałów - Miejsce 2. -

Miejsce 3: Now Foods EVE Superior Women's Multi

Now Foods EVE Superior Women's Multi to jeden z najlepszych kompleksów witamin i minerałów stworzony specjalnie dla kobiet. Preparat poprawia koncentrację, pozwala zniwelować niekorzystne skutki stresu, dodaje energii i zwiększa witalność. Pomaga on także zwalczać wolne rodniki powodujące starzenie skóry oraz wzmacnia włosy i paznokcie. Now Foods EVE Superior Women's Multi doskonale sprawdzi się dla kobiet aktywnych i uprawiających sporty, które są narażone na utratę witamin i mikroelementów podczas wzmożonego wysiłku.

Ranking witamin i minerałów - Miejsce 3. - Now Foods EVE Superior Women's Multi

Miejsce 4: Jarrow Formulas B-right 100 veggie caps

Jarrow Formulas B-right 100 veggie caps to wysokiej jakości kompleks witamin z grupy B. Suplement wspiera walkę z codziennym stresem, wspomaga prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego i układu krwionośnego. Składniki zawarte w preparacie wspomagają również tworzenie się i utrzymywanie w dobrym stanie komórek, tkanek oraz DNA. Przyjmowanie suplementu zwiększa energię, poprawia samopoczucie i wzmacnia układ odpornościowy.

Ranking witamin i minerałów - Miejsce 4. - Jarrow Formulas B-right 100 veggie caps

Miejsce 5: Olimp Vita-Min Multiple Sport 60 caps

Olimp Vita-Min Multiple Sport 60 caps to zestaw witamin i minerałów opracowany z myślą o osobach, które intensywnie trenują lub są codziennie narażone na inny wysiłek fizyczny. Kompleks dodaje energii, wspomaga odporność organizmu, niweluje skutki stresu i poprawia ogólne samopoczucie. Chroni on również prostatę i wątrobę. Dużym atutem tego suplementu marki Olimp jest wysoka przyswajalność zawartych w nim składników.

Ranking witamin i minerałów - Miejsce 5. - Olimp Vita-Min Multiple Sport 60 caps

Miejsce 6: Olimp Vita-Mins Multiple Lady 60 caps

Olimp Vita-Mins Multiple Lady 60 caps to kompleks witamin i minerałów dobranych specjalnie dla kobiet. W zestawie znalazły się dawki składników specjalnie na dzień i noc. Suplement doskonale sprawdzi się dla pań aktywnych fizycznie, które chcą zwiększyć witalność, poprawić działanie układu nerwowego i odpornościowego. Regularne przyjmowanie preparatu poprawia również jakość snu, chroni przed zmęczeniem organizmu, i wspiera walkę z nadprogramowymi kilogramami.

Ranking witamin i minerałów - Miejsce 6. - Olimp Vita-Mins Multiple Lady 60 caps

Które preparaty zawierające witaminy i minerały są najlepsze?

Kompleksy witamin i minerałów powinny zostać dobrane indywidualnie i trudno odpowiedzieć, który preparat jest najlepszy. Ważne jest, aby suplement był dobrze przyswajalny i uzupełniał niedobory składników w naszym organizmie. Zapotrzebowanie na witaminy i minerały jest zależne od płci, wieku, stosowanej na co dzień diety, aktywności fizycznej (rodzaju i intensywności treningów), stanu zdrowia oraz wielu innych czynników, dlatego tylko preparaty idealnie dobrane do naszych indywidualnych potrzeb pozwolą nam cieszyć się zdrowiem, wysoką kondycją i dobrym samopoczuciem.

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl